Met je voeten op de grond en je hoofd in de lucht

Annemiek LatourAnnemiek Latour, Yogacharya en hoofddocent van de erkende Raja yoga opleiding in Amsterdam, voorzitter van RYN (Raja Yoga Nederland en meester in de yoga vertelt deze keer hoe je via yoga in verbinding komt met de kosmos. En hoe de Asana’s je daarbij helpen.

Met je voeten op de grond en je hoofd in de lucht

‘Klinkt leuk, de aarde met de kosmos verbinden. Maar hoe dóe je dat?!’

“O, je geeft yogales? Wat leuk, zeg. Daar je toch van zweven?” Of: “Dan lig je toch de hele dag op een matje een beetje te ontspannen?” Dit zijn vaak de reacties die ik krijg als ik vertel dat ik yogales geef. Maar het effect van yoga is veel groter. Bovendien zorgt het er juist voor dat je je mínder zweverig voelt en beter ‘in je lichaam’ komt.
Stel, je bent een gevoelig persoon, dat geneigd is te vluchten in een droomwereld. Je trekt je graag even helemaal terug. Weg van alle mensen, lekker in je eigen energie… Het nadeel hiervan is dat je niet verbonden bent. Niet met de mensen om je heen, maar ook niet met je lichaam. Met andere woorden: je staat niet in je kracht.
Vanuit die droomwereld is het ook moeilijk om je dromen op aarde – denk bijvoorbeeld aan het opzetten van een eigen yogacentrum – te verwezenlijken. Je bent als het ware een huis zonder fundament.

In je kracht leren staan

“Mag ik een keer komen kijken om te zien of yoga iets voor mij is?” vragen mensen me geregeld. “Doe maar mee”, antwoord ik altijd. Want dan ervaar en vóel je het effect van yoga.” Je zult merken dat je er soepeler en leniger van wordt. Dat je spieren sterker worden, je meer energie krijgt en je gezonder wordt. Yoga helpt namelijk ziektes te voorkomen. Doordat je meer ontspant en je ademhaling rustiger en dieper wordt, verbetert je weerstand. Daarnaast zorgt het er ook nog eens voor dat je de boven- en de onderkant, oftewel de kosmos en de aarde, met elkaar verbindt.
Toegegeven, dit laatste klinkt misschien toch wel een beetje zweverig. Want hóe doe je dat dan, de kosmos met de aarde verbinden? Verschillende asana’s, oftewel yogahoudingen, helpen je erbij. Met het volgende stappenplan lukt het je de twee werelden te verbinden en sta je beter in je kracht:

Stap 1: Beter aarden
Om goed, of beter, te kunnen aarden, is het belangrijk dat je een fundament bouwt. Een stevige basis. Voor een asana doe je dat als volgt:

  • De voeten
    Ga staan met je benen een stukje uit elkaar staan (op schouderbreedte) en je voeten stevig en geaard op de grond. Strek je benen iets omhoog. Zorg dat je knieën niet op slot staan. Laat je armen losjes langs je lichaam hangen. Je vingers zijn los van elkaar en wijzen naar beneden, en je rug is recht. Breng nu je aandacht naar beneden, naar je voeten. Voel nu het contact van je voeten met de yogamat en stel je voor dat er wortels uit je voeten de grond in groeien.
    Yogahouding: de Tadasana, ook wel de berghouding genoemd
  • De benen
    In de yogahouding breng je je aandacht van je voeten naar je benen.
    Let er in de yogahoudingen op dat je zo veel mogelijk op beide benen staat. Stabiliteit en balans in de houding zijn belangrijk.
    Yogahouding: Virabhadrasana – de heldhouding of Padangustasana – de grote teenhouding
  • De buikademhaling
    Ga vervolgens met je aandacht bewust naar je buikademhaling. Voel het in- en uitademen van je buik. Als je het moeilijk vindt om naar je buik toe te ademen, kun je het beste je handen op je buik leggen. Probeer nu een langzame, rustige ademhaling te krijgen. Veel mensen ademen hoog en oppervlakkig, met hoofdpijn, stress, slecht slapen en soms zelfs hyperventilatie tot gevolg. Door de yogahoudingen wordt je ademhaling rustiger.
    Yogahouding: Upavista Konasana – gezeten hoekhouding

Stap 2: Verbinden boven- en onderkant
Nu je een basis hebt gelegd, ga je door met ‘verbinden’. Verleng letterlijk je lichaam en maak je rug lang. Strek niet te veel door, maar ook niet te weinig. Houd je borstbeen omhoog en je ogen, kaken en keel ontspannen.
Yogahouding: cobra houding

Stap 3: Verbinden met de kosmos
Om écht verbinding met de kosmos te maken, is het belangrijk dat je meditatief in de yogahoudingen gaat staan. Dus:

  • Maak je hoofd stil/leeg: denk niet na over de houding. Vraag je dus ook niet af: sta ik goed of sta ik niet goed?
  • Probeer de huid van je lichaam te ervaren, niet de spieren.
  • Richt bij inspanning je aandacht naar de binnenkant van je lichaam, dan ontstaat er ruimte.
  • Maak contact met je lichaam: waar voel je spanning en waar is ruimte? Adem daarnaartoe.
    Yogahouding: adho mukha svanasana – hond met kop omlaag

Stap 4: Mediteren in de yogahoudingen
Als laatste stap breng je je aandacht, terwijl je in de yogahouding staat, naar het punt tussen je wenkbrauwen en laat de ohm-klank door je heen gaan.
Yogahouding: Baddha Konasana – verborgen hoekhouding of de Sirsasana – de kopstand om de kruinchakra te activeren

Krachtig en energiek

Door deze yogahoudingen ben je in staat de aarde en de kosmos met elkaar te verbinden en kom je ‘thuis’ in je lichaam. Je voelt je krachtig en energiek en stáát ook beter in je kracht. Met als resultaat een betere intuïtie, het feit dat je beter weet wat wel en niet goed voor je is en je meer naar dat stemmetje diep van binnen durft te luisteren. Je laat je verstand en gevoel met elkaar samenwerken en ideeën en inzichten krijgen meer vorm. Of zoals ik altijd tegen mijn cursisten zeg: “Met je voeten op de grond en je hoofd in de lucht zorg je voor een krachtige verbinding. En voor een krachtige ik.”

Oefening om thuis en/of op je werk ook geaard te zijn:
Ga staan in de basishouding. Breng je aandacht naar je voeten en vóel echt dat je op de grond staat. Zorg dat de kniëen ontspannen zijn. Breng nu je aandacht naar je bekken en kantel je bekken heel licht naar voren. Houd hierbij je borstbeen omhoog en je kaak en schouders ontspannen. Dit kun je meerder keren per dag oefenen (bijvoorbeeld tijdens het tandenpoetsen, koken), zodat je steeds meer in verbinding komt met je lichaam.

Oefening om thuis ‘in je lichaam’ te komen:
Breng je aandacht naar je lichaam en probeer het verschil te voelen tussen de boven- en de onderkant, en de voor- en achterkant van je lichaam. Voel je ergens een verschil? Wat voelt lang of kort, warm of koud? Kun je spanning voelen of ontspanning? Deze oefening kun je doen, op elk moment van de dag, zoals tijdens een vergadering, in je bed of in de supermarkt. Op deze manier houd je contact met je lichaam en zul je daar steeds meer in thuiskomen.

Meer weten over de erkende Raja Yoga Opleiding van Annemiek Latour? Neem contact met haar op via info@yoga-amsterdam.com of kijk op www.yogaopleiding.com.
In september start er weer een nieuwe yogaopleiding in Amsterdam. Of doe mee met de professionele bijscholingen voor yogadocenten.

Dit artikel is eerder verschenen in de Yogakrant van mei 2017.

Yama’s en Niyama’s

Annemiek LatourAnnemiek Latour (hoofddocent van de erkende Raja yoga opleiding in Amsterdam, voorzitter van VRY – Vereniging Raja Yoga Nederland – en meester in de yoga) over de vrijheid die de yama’s en niyama’s met zich meebrengen.

‘Yogaregels? Ik zou mezelf toch juist bevrijden van alles wat ‘moest’?’

Vrijheid zoeken in de yogaopleiding

“Toen ik als 20-jarige begon met de Raja yoga opleiding in Amsterdam wilde ik me helemaal vrij maken; vrij van de belemmeringen van mijn opvoeding, mezelf ontdekken. Ik was zoekende, maar wist één ding zeker: voor mij geen regels meer! Moeten moest willen worden. Ik wilde leven en werken vanuit mijn hart in plaats van vanuit mijn hoofd of opgelegde regels. Mijn passie volgen. Me vol overgave op de yogaopleiding storten; ik was er helemaal klaar voor.
Maar al tijdens de eerste les begon de yogadocent over yogaregels, leefregels. De yama’s en de niyama’s. Hoezo regels, ik zou mezelf nu toch juist bevrijden, me losmaken van ‘hoe het moet en hoe het hoort’? Met enige afkeer hoorde ik de theorie aan en probeerde de regels te integreren in mijn dagelijks bestaan.
Achteraf gezien zorgde juist déze regels, de yoga do’s en don’ts, ervoor dat ik me daadwerkelijk kon bevrijden, mijn idealen kon nastreven en m’n dromen kon waarmaken.”

Wat staan de yama’s en de niyama’s voor? En hoe kun je dat gebruiken als yogadocent.

In de Raja yoga opleiding leer je als eerste de yama’s, oftewel de 5 don’ts: geen geweld plegen, niet liegen, niet stelen, niet begeren en kuis zijn. Daarna volgen de 5 niyama’s, de do’s, die zorgen voor zelfbewustzijn en vrijheid:
Sauca: zuiverheid
Santosha: tevredenheid
Tapas: soberheid
Ishvara-Pranidhana: overgave
Svadhyaya: zelfstudie


Doe mee met de bijscholing Yama’s en Niyama’s op 5 juli 2019!

Hieronder lees je een impressie van wat je tijdens de opleiding leert over de niyama’s en hoe je de regels kunt oefenen, tijdens de lessen of in je dagelijks leven:

1. Sauca – zuiverheid
Door yoga te beoefenen zuiver je jezelf, je lichaam, je denken en je energiekanalen. Je lichaam zuiveren doe je door asana’s (verschillende houdingen), waardoor je sterker en soepeler wordt. Met het doen van pranayama – het beheersen van je ademhaling – verschoon je de energiekanalen, zodat je energie er beter doorheen kan stromen. Ziektes zullen hierdoor wegblijven of verdwijnen.
Je denken zuiver je door te mediteren, waardoor je je beter kunt concentreren en beter contact kunt maken met jezelf. Je intuïtie wordt sterker.

Een (pranayama) oefening:
Kom zitten in de kleermakerszit en sluit je ogen. Sluit je linkerneusgat af en adem rustig in door je rechterneusgat. Wissel dan en sluit je rechterneus gat af, adem uit door links. Adem vervolgens in door links en rechts uit. Steeds bij de inademing wissel je van neusgat. Adem altijd rustig langzaam in en uit. Deze pranayama zuivert je energiekanalen.

2. Santosha – tevredenheid
Stel, je bent op vakantie in een zonnig land en net nu jij er bent, regent het. Volgens de weersvoorspelling blijft dat voorlopig zo. Ben je nu zo ontevreden dat je de hele vakantie gaat lopen mokken, of weet je het te accepteren en tevreden te zijn?
Wat is tevredenheid eigenlijk? Moet je altijd tevreden zijn en niets meer veranderen in je leven? Onder alle omstandigheden? Wat als je bijvoorbeeld niet blij bent in je werk, moet je dan ook proberen tevreden te blijven? Of toch een andere baan zoeken?
Het is elke keer weer zoeken naar waaróm je ontevreden bent. Bijvoorbeeld door zelfstudie toe te passen. Ben je niet tevreden om een bepaalde reden of is er iets anders aan de hand? Volgens Patanjali moet je veranderen wat je veranderen kunt en aanvaarden wat niet veranderd kan worden. Een goede manier om tevredenheid op te roepen is mediteren. Door meditatie kom je meer in rust, ben je in staat om boven je denken uit te stijgen en weet je een bepaalde situatie sneller te accepteren of te veranderen.

Een oefening:
Probeer elke dag, bijvoorbeeld tijdens het tandenpoetsen, drie dingen te bedenken waarover je tevreden bent.

3. Tapas – soberheid

Door soberheid toe te passen in je dagelijks bestaan word je rustiger in je hoofd en zal mediteren een stuk beter gaan. Wanneer je veel input krijgt – denk aan drukte op je werk, mensen die je veel vertellen, veel informatie via social media, tv, kranten et cetera -, zit je hoofd snel vol. In de yoga wordt gezegd dat het belangrijk is om te doseren wat je toelaat in je hoofd en wat niet. Ook is het belangrijk dat je kijkt naar je bezittingen: heb je echt nog meer schoenen nodig, of meer kleding? En hoe zit het met een auto of een iPad? Hoe meer spullen, hoe meer zorgen: angst om het te verliezen, bang zijn dat het stukgaat. Wat heb je nu echt nodig? Het is aan jou om steeds te kijken wat belangrijk voor je is.
Moet je alle luxeartikelen afschaffen? Nee, maar probeer steeds te voelen of iets goed voelt voor jou. Het kan zijn dat je door een vaatwasser te kopen meer tijd hebt voor je gezin of je vrienden. Of dat je door een goed matras aan te schaffen beter slaapt, en dus minder moe bent. Het is een bewustwordingsproces. Bij elk artikel dat je aanschaft, kun je kijken of je het echt nodig hebt, of koopt om een andere reden.

Een oefening:
Kijk vandaag eens in je kasten en maak een lijst wat heb je echt nodig en wat je kunt weggeven. Misschien wel een boek dat je toch nooit gaat lezen, of die broek die je niet meer past.

4. Ishvara-Pranidhana – overgave
Overgave is niet op de bank gaan zitten en hopen dat bijvoorbeeld die nieuwe baan naar je toe komt. Overgave is wél alles in werking zetten om een baan te vinden en dan, als je niets meer kunt doen, af te wachten. Er rest dan nog maar één ding en dat is overgave, erop vertrouwen dat het goed komt. Je laat het los. Uiteindelijk probeer je overgave zo veel mogelijk te beoefenen in het dagelijks leven.

Een oefening:
Kom in de yogamudra liggen met je armen voor je of eventueel achter je. Probeer in deze houding zo veel mogelijk te ontspannen en laat je adem dieper en rustiger worden. Herhaal dan langzaam de ohm-klank. Laat spanningen los en je denken rustig worden.

5. Svadhyaya: zelfstudie
Wie ben je echt? Wie ben je als er geen invloeden van buitenaf je gedachten beïnvloeden? Door je opvoeding of door de plek waar je woont, zijn je gedachten gekleurd. Je reageert vaak vanuit een impuls, maar wat wil je echt? Welke keuzes zou je maken vanuit je hart? Door middel van yoga, meditatie en theorie leer je jezelf beter kennen en accepteren. Je krijgt inzicht in jezelf.

Een oefening:
Maak een moodboard en ga als volgt te werk: zorg dat je verschillende tijdschriften, een schaar en een groot vel papier bij de hand hebt. Leg je handen bij elkaar op je hart en sluit je ogen. Stel jezelf een vraag waarop je antwoord wilt en concentreer je hierop. Bijvoorbeeld: wat is mijn hartewens? Of: welk werk past bij mij? Scheur en knip dan op intuïtie een aantal plaatjes uit de tijdschriften: wat vind je mooi? Plak de plaatjes op het papier. Je kunt dit moodboard gebruiken voor alle keuzes in je leven, het helpt je richting te geven.

Door de yama’s en niyama’s als hulpmiddelen te gebruiken, en deze verdieping te gebruiken in je yogabeoefening, bereik je op den duur meer compassie, zelfzorg en uiteindelijk vrijheid. Vrijheid in je lichaam en vrijheid in je hoofd. Waardoor je dichter bij jezelf komt. Contact met jezelf gaat krijgen.


Meer weten over Yama’s en Niyama’s en hoe je dit kunt toepassen in je yogalessen doe dan mee met de Erkende Professionele bijscholing voor yogadocenten.
Of wil je de yoga opleiding volgen? Kom dan naar de open dag!

Doe mee met de bijscholing Yama’s en Niyama’s op 5 juli 2019!